Ten artykuł nie odpowiada po prostu „tak” albo „nie” na pytanie, czy stablecoiny są bezpieczne. Omówione tu źródła opisują, jak stablecoiny są emitowane i zabezpieczane oraz czego jedna ustawa Stanów Zjednoczonych wymaga od emitentów. Nie rozstrzygają natomiast kwestii bezpieczeństwa. Te fakty pomagają uporządkować myślenie o tym pytaniu, a w całym tekście pamiętamy o ograniczeniach każdego ze źródeł.
Czym są stablecoiny i co je zabezpiecza
Raport Banku Rozrachunków Międzynarodowych (BIS) wyraźnie wskazuje jedną różnicę. Według rozdziału raportu rocznego BIS poświęconego stablecoinom większość stablecoinów emituje jeden centralny podmiot. Inaczej jest w przypadku kryptowalut, które nie mają zabezpieczenia.
Ten sam rozdział wymienia trzy główne warianty zabezpieczenia stablecoinów:
- Krótkoterminowe aktywa denominowane w walucie fiducjarnej: zabezpieczenie stanowią aktywa denominowane w walucie państwowej.
- Zabezpieczenie w kryptoaktywach: zabezpieczenie tworzą inne kryptoaktywa.
- Mechanizmy algorytmiczne: zabezpieczenie przyjmuje postać mechanizmów algorytmicznych.
Nazwy kategorii pochodzą wprost z rozdziału BIS. Krótkie objaśnienia przy nich tylko powtarzają każdą nazwę prostszymi słowami. W ujęciu streszczonym tutaj rozdział nie ustawia tych trzech wariantów w kolejności według bezpieczeństwa i ten artykuł też tego nie robi. Lista pokazuje jednak, że „stablecoin” nie oznacza jednej, jednolitej konstrukcji. Pytanie o bezpieczeństwo warto więc zacząć od sprawdzenia, jaki wariant stoi za konkretnym tokenem.
Jak zapisywana jest tradycyjna płatność krajowa
Osobom, które trafiają do stablecoinów ze świata kryptowalut, przyda się trochę wiedzy o działaniu tradycyjnych płatności. Rozdział raportu rocznego BIS poświęcony stablecoinom opisuje płatność krajową jako trzy aktualizacje rachunków. Dokonują ich:
- bank nadawcy,
- bank odbiorcy oraz
- bank centralny.
Ten opis służy wyłącznie jako materiał poglądowy o tradycyjnym systemie bankowym. Twierdzenia zweryfikowane na potrzeby tego artykułu nie porównują tego procesu ze sposobem zapisywania transferów stablecoinów. Na podstawie samej tej sekcji nie należy więc zakładać żadnych konkretnych podobieństw ani różnic.
Czy stablecoiny są bezpieczne w świetle prawa USA? Czego wymaga GENIUS Act
Zgodnie z tekstem ustawy USA opublikowanym w serwisie govinfo.gov ustawę można przywoływać jako Guiding and Establishing National Innovation for U.S. Stablecoins Act, w skrócie GENIUS Act. Są to przepisy amerykańskie. Nie są to przepisy brazylijskie ani unijne i nie należy ich tak odczytywać.
Poniższa tabela zbiera wymogi wynikające ze zweryfikowanych twierdzeń:
| Zagadnienie | Co przewiduje tekst GENIUS Act |
|---|---|
| Kto może emitować | Tylko uprawniony emitent stablecoinów płatniczych (permitted payment stablecoin issuer) może zgodnie z prawem emitować stablecoin płatniczy w Stanach Zjednoczonych. |
| Rezerwy | Uprawniony emitent stablecoinów płatniczych musi utrzymywać możliwe do zidentyfikowania rezerwy pokrywające jego stablecoiny płatnicze w obiegu w proporcji co najmniej 1 do 1. |
| Zmiany opłat | Opłaty za zakup lub umorzenie (wykup) stablecoinów płatniczych można zmienić tylko po uprzednim powiadomieniu konsumentów z co najmniej 7-dniowym wyprzedzeniem. |
| Bank Secrecy Act | Na potrzeby ustawy Bank Secrecy Act uprawniony emitent stablecoinów płatniczych jest traktowany jak instytucja finansowa. |
Ustawa posługuje się terminem „stablecoin płatniczy” (payment stablecoin), a jej wymogi dotyczą zdefiniowanych w niej kategorii. Ten artykuł nie omawia, jak ustawa definiuje stablecoin płatniczy ani które tokeny mieszczą się w tej definicji.
Wymóg prawny określa, co emitent musi robić. Sam w sobie nie gwarantuje jednak, że jakikolwiek token utrzyma stabilną wartość ani że umorzenia zawsze będą przebiegać zgodnie z oczekiwaniami. Opisana wyżej zasada dotycząca rezerw jest sformułowana jako obowiązek utrzymywania rezerw „w proporcji co najmniej 1 do 1”. Ten artykuł nie omawia, jak w praktyce sprawdza się i egzekwuje przestrzeganie tego obowiązku.
Kary i Bank Secrecy Act
Tekst ustawy USA w serwisie govinfo.gov przewiduje także kary. Każdemu, kto świadomie uczestniczy w naruszeniu ustępu (a), grozi grzywna do $1,000,000 za każde naruszenie, kara pozbawienia wolności do 5 lat albo obie te kary łącznie. Zweryfikowane na potrzeby tego artykułu twierdzenia nie opisują treści ustępu (a), więc zainteresowani tym szczegółem powinni sięgnąć bezpośrednio do tekstu ustawy.
Ten sam tekst traktuje uprawnionego emitenta stablecoinów płatniczych jak instytucję finansową na potrzeby ustawy Bank Secrecy Act. Ten artykuł nie wyjaśnia, jakie konkretne obowiązki z tego wynikają. Te szczegóły wykraczają poza zweryfikowane twierdzenia.
Ten artykuł nie podaje, kiedy wchodzi w życie którykolwiek przepis.
Koncentracja rynku i koszty sieci
Oprócz przepisów prawnych osoby zastanawiające się nad bezpieczeństwem stablecoinów mogą przyjrzeć się także strukturze rynku. Rozdział BIS o monetarnym i finansowym systemie nowej generacji wskazuje, że wzrost rynku stablecoinów skupia się w dwóch największych z nich: USDT (Tether) i USDC (Circle). Ten artykuł nie przytacza danych o wielkości rynku, ponieważ nie ma ich w zweryfikowanych twierdzeniach.
Ten sam rozdział BIS zauważa, że w okresach dużego wolumenu transakcji w sieci Ethereum występowały wysokie opłaty. Działo się tak nawet po hard forku London w sierpniu 2021 roku i po połączeniu (the merge) we wrześniu 2022 roku. Zweryfikowane tu twierdzenia nie wiążą tych epizodów wysokich opłat z żadnym konkretnym stablecoinem. Przywołujemy je jako tło dotyczące kosztów transakcji w środowisku blockchain, a nie jako wniosek na temat bezpieczeństwa stablecoinów.
Epizody historyczne przywołane przez BIS
Rozdział raportu rocznego BIS z przykładami historycznymi przypomina kilka wcześniejszych epizodów:
- Bank Amsterdamski (Amsterdamsche Wisselbank) założono w 1609 roku w deklarowanym celu „opanowania chaosu monetarnego” (ang. „check the confusion of coin”).
- W latach 1825–1858 Suffolk Bank z Bostonu prowadził regionalny system rozliczania banknotów w Nowej Anglii.
- W 1805 roku bitwa pod Trafalgarem odcięła Europę kontynentalną od napływu hiszpańskich srebrnych dolarów.
Przywołujemy te epizody wyłącznie jako tło historyczne. Zweryfikowane na potrzeby artykułu twierdzenia nie mówią, jakie wnioski płyną z nich dla dzisiejszych stablecoinów, dlatego ten artykuł takich powiązań nie wyciąga. Kogo interesuje interpretacja tej historii przez sam BIS, może sięgnąć bezpośrednio do rozdziału.
Ograniczenia tego artykułu
Ten artykuł ma wyłącznie charakter edukacyjny. Nie stanowi porady inwestycyjnej i nie rekomenduje żadnego produktu, emitenta ani aktywa. Dotyczy wyłącznie opisanych powyżej przepisów Stanów Zjednoczonych i nie obejmuje przepisów brazylijskich, unijnych ani innych. Nie ocenia, czy jakikolwiek konkretny stablecoin jest bezpieczny, ani kiedy wchodzi w życie którykolwiek przepis prawny.